Yn 2025, mae Awdurdod Harbwr Caerdydd yn dathlu ei ben-blwydd yn 25 oed. Carreg filltir sy’n anrhydeddu chwarter canrif o stiwardiaeth ymroddedig dros un o lannau mwyaf eiconig Cymru.
Ers ei sefydlu, mae Awdurdod yr Harbwr wedi chwarae rhan hanfodol wrth drawsnewid Bae Caerdydd yn ganolfan fywiog o ddiwylliant, ecoleg a
hamdden.
Mae’r pen-blwydd hwn yn fwy na dathliad o ragoriaeth weithredol. Mae’n gyfle i fyfyrio ar y gwaith a’r bobl sydd wedi siapio hunaniaeth y Bae.

© Cymdeithas Porthladdoedd Prydain a Chyngor Caerdydd
Golygfa hanesyddol o’r awyr o Ddociau Caerdydd, sy’n dal calon ddiwydiannol y ddinas yn ystod ei hanterth morol – llongau, warysau a rhwydwaith cymhleth o ddociau a wnaeth Caerdydd yn un o borthladdoedd prysuraf y byd ar un adeg.

© Awdurdod Harbwr Caerdydd
Cam cynnar o adeiladu’r Morglawdd, gan gynnwys peiriannau trwm a lorïau, yn llywio mwd a chreigiau. Roedd graddfa’r prosiect yn enfawr, gan gynnwys 135,000 tunnell o goncrid, 250,000 tunnell o greigiau, 1.7 miliwn tunnell o dywod, a 2 filiwn tunnell o silt wedi’i garthu.

© Awdurdod Harbwr Caerdydd
Cipolwg ar y Morglawdd yn cael ei adeiladu gan Gorfforaeth Datblygu Bae Caerdydd – prosiect enfawr a drawsnewidiodd y glannau ac a luniodd ddyfodol y Bae.

© Croeso Cymru
Bellach yn lan môr bywiog wedi, i siapio gan ddatblygiad ac adfywiad Morglawdd Bae Caerdydd, mae’r ardal, a reolir gan staff Awdurdod yr Harbwr, yn ffynnu fel lle i bobl, stiwardiaeth amgylcheddol a mordwyo.
Arddangosfa
Trwy’r arddangosfa ‘Y Tu ôl i’r Bae’ hon, rydym yn hyrwyddo pwysigrwydd rhannu ein gwaith ar y cyd trwy lygaid ein staff.
Gallwch weld lluniau’r arddangosfa a chael gwybodaeth am rôl ein timau.
Mae’r tîm hwn yn sicrhau bod:
- y Bae Mewndirol,
- yr Harbwr Allanol, ac
- afonydd Taf ac Elái.
Mae hyn yn cynnwys cynnal a chadw cymhorthion llywio, gorfodi is-ddeddfau, a chydlynu â’r gwasanaethau brys.
Mae’r tîm wedi cefnogi’r gwaith o ddatblygu amwynderau cyhoeddus, gan gynnwys pontynau, llithrfeydd ac angorfeydd, gan alluogi ystod eang o weithgareddau hamdden.
Mae tri meistr cychod a phum gweithredwr morol yn gweithio bob dydd i helpu i gadw dŵr y Bae yn glir o sbwriel a malurion, ac maen nhw’n casglu 500 tunnell y flwyddyn ar gyfartaledd.
Mae Amgylchedd y Cei yn cael ei reoli gan y Goruchwyliwr, Dave, sy’n sicrhau bod gwastraff yn cael ei reoli a’i wahanu’n ddiogel, ynghyd â gweithgareddau eraill.
Mae’r tîm Rheoli Adeiladau yn Awdurdod Harbwr Caerdydd yn cael ei oruchwylio gan Phil, Syrfëwr Adeiladu profiadol, sy’n chwarae rhan ganolog
wrth gynnal cyfanrwydd ac ymarferoldeb eiddo’r Awdurdod.
Mae Phil yn gyfrifol am sicrhau bod ein hadeiladau yn bodloni safonau diogelwch ac amgylcheddol trylwyr. Mae ei ddyletswyddau’n cynnwys cynnal arolygiadau rheolaidd, cydlynu gwaith cynnal a chadw ac
atgyweirio, rheoli cydymffurfiaeth â rheoliadau iechyd a diogelwch a gweithredu mentrau adnewyddu asedau.
Mae hefyd yn cysylltu â chontractwyr i sicrhau bod yr holl brosiectau yn cael eu cyflawni’n effeithlon ac i safon uchel. Mae arbenigedd Phil yn sicrhau bod yr adeiladau’n parhau i fod yn ddiogel, yn weithredol ac
yn addas i’r diben, gan gefnogi ein gweithrediadau o ddydd i ddydd.
Dewch i gwrdd â’r tîm y tu ôl i rai o brofiadau cyhoeddus mwyaf bywiog a diddorol Bae Caerdydd! Dyma’r gweledyddion y tu ôl i atyniadau fel
arddangosfa awyr agored Capten Scott a cherflun a mainc lyfrau mympwyol y Crocodeil Enfawr – mae eu cyffyrddiad creadigol yn dod â straeon y Bae yn fyw.
Nhw hefyd a fapiodd Llwybr 10km golygfaol Bae Caerdydd i gerddwyr a beicwyr; ac maen nhw’n hybu diogelwch dŵr mewn ysgolion gyda’r ddrama Just Jump sy’n ysgogi meddwl, ac yn hyrwyddo teithiau treftadaeth ymdrochol sy’n datgelu gorffennol cyfoethog y Bae.
Gan gysylltu â miloedd o bobl drwy gyfryngau cymdeithasol deinamig ac ymgyrchoedd ymwelwyr, marchnata a mentrau ar lawr gwlad, mae’r tîm hwn wrth wraidd gwneud y Bae yn rhywle i archwilio,dysgu a mwynhau.
Ers 2000, mae’r tîm dŵr daear yn Awdurdod Harbwr Caerdydd wedi chwarae rhan hanfodol yn monitro a rheoli lefelau dŵr daear a rheoli›r Cynllun Diogelu Eiddo (CDE).
Mae’r CDE bellach wedi dod i ben a dim ond dau safle monitro dŵr
daear sydd ar ôl yng Ngerddi Merches a Stadiwm Principality, y mae Phil, y Rheolwr Dŵr Daear, yn gyfrifol amdanynt.
Mae tîm Amgylchedd Awdurdod Harbwr Caerdydd yn allweddol i reolaeth amgylcheddol y Bae dŵr croyw 200 hectar. Mae’n monitro ansawdd dŵr
mewn naw lleoliad, gan olrhain paramedrau fel lefelau ocsigen, halltrwydd, tymheredd a pH – gan gasglu dros 12 miliwn o gofnodion data hyd yma, a
chyhoeddi rhagfynegiadau dyddiol.
Mae’r tîm hefyd yn cyflwyno sesiynau addysgiadol; yn rheoli mannau gwyrdd, gan gynnwys Gwarchodfa Gwlyptiroedd Bae Caerdydd a glannau afonydd; ac yn goruchwylio rheoli plâu. Mae ymdrechion cadwraeth yn cynnwys mynd i’r afael â rhywogaethau ymledol, cefnogi bioamrywiaeth, monitro’r llwybr pysgod i gefnogi cynefinoedd afonydd a sicrhau ymateb
amgylcheddol brys.
Rydym yn falch o gefnogi datblygiad talent yn y dyfodol trwy ein rhaglenni prentisiaethau. Mae prentisiaid yn chwarae rhan hanfodol yng ngweithrediadau Awdurdod Harbwr Caerdydd o ddydd i ddydd, gan ennill profiad ymarferol ar draws amrywiaeth o ddisgyblaethau, gan
gynnwys marchnata digidol, gweinyddu busnes a pheirianneg.
O dan arweiniad mentoriaid profiadol, mae prentisiaid yn datblygu sgiliau ymarferol, yn cyfrannu at brosiectau ystyrlon ac yn datblygu sylfaen gadarn ar gyfer eu gyrfaoedd yn y dyfodol. Mae meithrin talent newydd yn adlewyrchu gweledigaeth hirdymor yr Awdurdod ar gyfer parhad busnes, arloesi ac ymgysylltu â’r gymuned.
Yn gyfrifol am oruchwylio ardal Bae Caerdydd, mae Peiriannydd Prosiectau profiadol Awdurdod Harbwr Caerdydd, Chris, yn chwarae rhan hanfodol
wrth reoli a chynnal a chadw ei ardal gyhoeddus. Mae hyn yn cynnwys cynnal a chadw’r tŵr dŵr eiconig, amwynderau cyhoeddus, a seilwaith
allweddol, fel Roald Dahl Plass.
Yn ogystal â’r cyfrifoldebau hyn, mae Chris hefyd yn cynnal archwiliadau gweledol ar y safle i sicrhau bod ardaloedd yn ddiogel, yn hygyrch ac
yn groesawgar i ymwelwyr. Trwy gynnal a chadw rhagweithiol, cynllunio asedau ac ymagwedd ymarferol at ddiogelwch y cyhoedd, mae e’n
cefnogi gweithrediad didrafferth gweithgareddau’r Harbwr, wrth wella profiad y Bae i drigolion, busnesau ac ymwelwyr fel ei gilydd.
Yn gynnar yn y 2000au, cyflawnodd y tîm Peirianneg Contractau amryw brosiectau, gan gynnwys:
- Llwybr cyswllt y Morglawdd â’r Bae
- Adnewyddu Roald Dahl Plass
- Safleoedd bws dŵr, Adeilad yr Amgylchedd a’r cei
- Cynllun Pont y Werin
- Yr adeilad storio cychod yng Nghanolfan
- Hamdden Trem y Môr
- Dŵr Gwyn Rhyngwladol Caerdydd
- Ardal ddigwyddiadau Pentir Alexandra
Yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae’r Peiriannydd Prosiect, Chris, wedi arwain y gwaith llwyddiannus o ailosod llwybr pren yr Harbwr Mewnol, gan adfywio man cyhoeddus allweddol ym Mae Caerdydd. Mae hefyd yn goruchwylio’r gweithrediadau carthu hanfodol yn yr Harbwr Allanol a’r Sianel Ddynesu – tasg hanfodol sy’n sicrhau mordwyo diogel ac yn cydymffurfio â Deddf Morglawdd Bae Caerdydd.
Mae tîm Rheoli’r Morglawdd, sydd â 15 o aelodau, yn gweithio ddydd a nos i oruchwylio’r cysylltiad rhwng y Bae dŵr croyw a llanw Môr Hafren. Yn gweithredu 24/7, 365 diwrnod y flwyddyn, mae’n rheoli tri loc y Morglawdd, gan sicrhau bod cychod yn gallu pasio’n ddiogel a lefelau’r dŵr yn sefydlog.
O’i safle yn Adeilad Rheoli’r Morglawdd, mae’r tîm yn monitro amodau llanw yn barhaus, gan addasu gatiau’r Morglawdd i atal llifogydd a chynnal lefelau dŵr. Mae hefyd yn rheoleiddio gatiau’r llifddorau i ryddhau dŵr gormodol, gan amddiffyn y seilwaith o amgylch.
Dewch i gwrdd â’r pwerdy y tu ôl i’r Morglawdd – tîm agos o bum peiriannydd arbenigol, dan arweiniad. Prif Beiriannydd profiadol. Gyda dau arbenigwr trydanol a thri arbenigwr mecanyddol, mae pob un yn cynnig blynyddoedd o brofiad ymarferol mewn peirianneg trwm.
O brofion arferol manwl i gynnal a chadw wedi’i gynllunio’n fanwl, mae tîm Peirianneg y Morglawdd bob amser yn gwneud rhywbeth. Nhw yw’r ymatebwyr cyntaf i unrhyw rwystr technegol, gan weithredu system wrth gefn ddydd a nos, 365 o ddiwrnodau’r flwyddyn i sicrhau bod popeth yn gweithio’n ddidrafferth. P’un a yw’n waith uwchraddio wedi’i drefnu neu rhywbeth yn torri i lawr yn annisgwyl, mae’r tîm hwn bob amser yn barod i weithredu a chadw calon y Morglawdd i guro.
Nid yw gofalu am Ynys Echni yn gamp fach – mae angen tîm ymroddedig ac amrywiol i warchod ei amgylchedd a’i threftadaeth unigryw. Yn ganolog i’r ymdrech hon mae tîm Wardeiniaid yr Ynys sy’n gwarchod bywyd gwyllt Ynys Echni ac yn cynnal adeileddau hanesyddol, fel y barics o oes Fictoria a bynceri yn ystod y rhyfel.
Mae gwirfoddolwyr yn chwarae rhan hanfodol hefyd, gan gynorthwyo gyda rheoli cynefinoedd, teithiau tywys a chynnal a chadw o ddydd i ddydd, tra bod tîm cymorth pwrpasol yng Nghaerdydd yn gweithio y tu ôl i’r llenni i helpu i gadw’r ynys i redeg yn ddidrafferth.
Mae’r tîm brwdfrydig hwn yn sicrhau bod Ynys Echni yn parhau nid yn unig yn noddfa ar gyfer bywyd gwyllt, ond hefyd yn lle i bobl allu cysylltu â natur a hanes.
Wedi’i lleoli ar Forglawdd Bae Caerdydd, mae Canolfan Hwylio Caerdydd wedi bod yn gonglfaen chwaraeon dŵr Cymru ers degawdau. Dan arweiniad Anthony, hwyliwr profiadol gyda blynyddoedd o brofiad hyfforddi, dyma le mae anturiaethau bythgofiadwy yn cael eu creu, sgiliau yn cael eu rhannu, a chariad at y dŵr yn cael ei drosglwyddo i eraill.
Trwy fod yn ganolfan hyfforddi gydnabyddedig gyda’r Gymdeithas Hwylio Frenhinol sydd ag etifeddiaeth yn dyddio’n ôl i 1968 ac sydd wedi derbyn gwobr Chwaraeon Anabledd Cymru, mae’r ganolfan wedi meithrin cenedlaethau o hwylwyr, gan gynnwys pencampwyr Olympaidd, ac mae’n parhau i ysbrydoli pobl o bob oedran a gallu mewn hwylio dingi, celfadio a chychod pŵer.
Ar lannau Afon Taf yn ne Caerdydd, mae Canolfan Rwyfo Caerdydd wedi bod yn hyb ar gyfer chwaraeon dŵr ers dros 20 mlynedd.
Mae’r cyfleuster yn cynnig mynediad uniongyrchol i’r afon a Bae Caerdydd, gan ei wneud yn ddelfrydol ar gyfer rhwyfwyr newydd a phrofiadol. Gyda thîm ymroddedig o hyfforddwyr cymwysedig yn genedlaethol yn cyflwyno rhaglenni cynhwysol, mae’r ganolfan wedi cyflwyno miloedd o unigolion, teuluoedd a grwpiau ysgol i lawenydd rhwyfo.
Gan helpu i fagu hyder, ffitrwydd ac ysbryd cymunedol ar y dŵr, mae Canolfan Rwyfo Caerdydd yn dathlu’r bobl, yr angerdd a’r cynnydd sydd wedi ei gwneud yn rhan o fywyd chwaraeon y ddinas.
Dros y 25 mlynedd diwethaf, mae aelodau tîm Awdurdod Harbwr Caerdydd wedi cynnal a chefnogi amrywiaeth eang o ddigwyddiadau – o’r Gyfres Hwylio Eithafol llawn adrenalin a Gŵyl Harbwr Caerdydd i deuluoedd, i Ŵyl Bwyd a Diod Caerdydd, a pherfformiadau cerddoriaeth fyw o’r radd flaenaf yng Nghyfres y Bae. Rydym hefyd wedi hwyluso digwyddiadau diwylliannol mawr, gan gynnwys dyfodiad Ras Fôr Volvo, ac mae Roald Dahl Plass wedi dod yn gartref i Barc Hwyl i’r Teulu blynyddol Bae Caerdydd.






















































































