{"id":16553,"date":"2023-10-03T14:42:03","date_gmt":"2023-10-03T14:42:03","guid":{"rendered":"https:\/\/app-cprd-cardiffharbour.azurewebsites.net\/?p=16553"},"modified":"2025-03-31T14:39:21","modified_gmt":"2025-03-31T14:39:21","slug":"ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/","title":{"rendered":"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni"},"content":{"rendered":"<p>Mae rhywogaeth brin o chwilen sy&#8217;n bwyta croen wedi ei chanfod yn byw ychydig filltiroedd oddi ar arfordir Caerdydd, ar yr anghysbell Ynys Echni, ac mae gwyddonwyr yn credu mai dyma o bosib gadarnle olaf y rhywogaeth yn y DU.<\/p>\n<p>Wedi&#8217;i darganfod gan d\u00eem o ecolegwyr o Ganolfan Cofnodion Bioamrywiaeth De-ddwyrain Cymru, dyma&#8217;r tro cyntaf i chwilen Dermestes undulatus gael ei chofnodi yng Nghymru, ac nid oes un wedi&#8217;i chofnodi yn Lloegr ers 2020.<\/p>\n<p>Dywedodd Sarah Morgan, Swyddog Ymgysylltu Cymunedol Ynys Echni: &#8220;Dyw hyn ddim ar gyfer y gwangalon, ond mae&#8217;r chwilen fach yma yn bwydo ar groen, ffwr ac esgyrn anifeiliaid marw \u2013 ystyr Dermestes yn llythrennol yw bwyt\u00e4wr croen. Maen nhw&#8217;n dipyn o boen gyda chasgliadau amgueddfeydd, ond maen nhw&#8217;n hynod ddefnyddiol mewn gwyddoniaeth fforensig i helpu i benderfynu pa mor hir mae corff wedi bod yn ei le.<\/p>\n<p>&#8220;Mae sut y cyrhaeddodd y chwilen yr ynys yn dipyn o ddirgelwch, o gofio eu bod nhw&#8217;n ymddangos i fod yn hollol absennol o&#8217;r tir mawr erbyn hyn, ond mae&#8217;n bosib iddyn nhw gael eu cludo draw gan wylanod yn cario gweddillion anifeiliaid.<\/p>\n<p>&#8220;Heb y t\u00eem yng Nghanolfan Cofnodion Bioamrywiaeth De-ddwyrain Cymru, efallai na fyddwn ni erioed wedi gwybod am y chwilod, felly mae&#8217;n rhaid diolch yn fawr iawn iddyn nhw.&#8221;<\/p>\n<p>Roedd darganfyddiadau nodedig eraill yn ystod bioblitz yr ynys yn cynnwys Cloronen Aeron Coch brin, ffyngau cwpan microsgopig, gwyfynod bach sy&#8217;n byw y tu mewn i goesynnau rhedyn, a&#8217;r Gem Pres Gloyw, gwyfyn sydd \u00e2 chuddliw rhyfeddol o effeithiol.<\/p>\n<p>Dwedodd y Cynghorydd Jennifer Burke, yr Aelod Cabinet dros Ddiwylliant, Parciau a Digwyddiadau:\u00a0 &#8220;Roedden ni eisoes yn gwybod bod Ynys Echni yn hafan i fyd natur &#8211; hi oedd yr ynys gyntaf yng Nghymru i ennill statws Caru Gwenyn, mae&#8217;n gartref i nythfa o wylanod cefnddu lleiaf, yn ogystal \u00e2 nadroedd defaid, cennin gwyllt a llawer mwy &#8211; ond gydag ymchwil ddiweddar yn dangos bod un o bob chwe rhywogaeth mewn perygl o ddiflannu, mae&#8217;r darganfyddiad newydd hwn yn ei gwneud hi&#8217;n bwysicach fyth ein bod yn parhau \u00e2&#8217;n gwaith i ddiogelu a gwarchod cynefin unigryw&#8217;r ynys.&#8221;<\/p>\n<p>Mae&#8217;r bioblitz yn rhan o&#8217;r prosiect Ynys Echni &#8211; Cerdded Drwy Amser, a ariennir gan Gronfa Dreftadaeth y Loteri Genedlaethol.<\/p>\n<p><em>Dermestes undulatus (credyd George Tordoff)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mae rhywogaeth brin o chwilen sy&#8217;n bwyta croen wedi ei chanfod yn byw ychydig filltiroedd oddi ar arfordir Caerdydd, ar yr anghysbell Ynys Echni, ac&#8230;","protected":false},"author":2,"featured_media":16588,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[163],"tags":[],"class_list":["post-16553","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-newyddion-ynys-echni"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni - Cardiff Harbour Authority<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni - Cardiff Harbour Authority\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mae rhywogaeth brin o chwilen sy&#8217;n bwyta croen wedi ei chanfod yn byw ychydig filltiroedd oddi ar arfordir Caerdydd, ar yr anghysbell Ynys Echni, ac...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cardiff Harbour Authority\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-10-03T14:42:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-03-31T14:39:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/wp-content\/uploads\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"318\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"238\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Medina Bailey\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Medina Bailey\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"2 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Medina Bailey\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/15f879f1e12e28a890a1d279d3186d7c\"},\"headline\":\"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni\",\"datePublished\":\"2023-10-03T14:42:03+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-31T14:39:21+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/\"},\"wordCount\":403,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg\",\"articleSection\":[\"Newyddion Ynys Echni\"],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/\",\"name\":\"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni - Cardiff Harbour Authority\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg\",\"datePublished\":\"2023-10-03T14:42:03+00:00\",\"dateModified\":\"2025-03-31T14:39:21+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/15f879f1e12e28a890a1d279d3186d7c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/wp-content\\\/uploads\\\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg\",\"width\":318,\"height\":238},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/\",\"name\":\"Cardiff Harbour Authority\",\"description\":\"Cardiff Harbour Authority manages and maintains Cardiff bay and the barrage.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/15f879f1e12e28a890a1d279d3186d7c\",\"name\":\"Medina Bailey\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/author\\\/cc_mb\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni - Cardiff Harbour Authority","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni - Cardiff Harbour Authority","og_description":"Mae rhywogaeth brin o chwilen sy&#8217;n bwyta croen wedi ei chanfod yn byw ychydig filltiroedd oddi ar arfordir Caerdydd, ar yr anghysbell Ynys Echni, ac...","og_url":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/","og_site_name":"Cardiff Harbour Authority","article_published_time":"2023-10-03T14:42:03+00:00","article_modified_time":"2025-03-31T14:39:21+00:00","og_image":[{"width":318,"height":238,"url":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/wp-content\/uploads\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Medina Bailey","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Medina Bailey","Est. reading time":"2 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/"},"author":{"name":"Medina Bailey","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/#\/schema\/person\/15f879f1e12e28a890a1d279d3186d7c"},"headline":"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni","datePublished":"2023-10-03T14:42:03+00:00","dateModified":"2025-03-31T14:39:21+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/"},"wordCount":403,"image":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/wp-content\/uploads\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg","articleSection":["Newyddion Ynys Echni"],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/","url":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/","name":"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni - Cardiff Harbour Authority","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/wp-content\/uploads\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg","datePublished":"2023-10-03T14:42:03+00:00","dateModified":"2025-03-31T14:39:21+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/#\/schema\/person\/15f879f1e12e28a890a1d279d3186d7c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/wp-content\/uploads\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/wp-content\/uploads\/Flat-Holm-Dermestes-undulatus-beetle-credit-Tate-Lloyd.jpg","width":318,"height":238},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni-newyddion-ynys-echni-skin-eating-beetle\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Chwilen brin sy\u2019n bwyta croen wedi\u2019i chanfod ar Ynys Echni"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/#website","url":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/","name":"Cardiff Harbour Authority","description":"Cardiff Harbour Authority manages and maintains Cardiff bay and the barrage.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/#\/schema\/person\/15f879f1e12e28a890a1d279d3186d7c","name":"Medina Bailey","url":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/author\/cc_mb\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16553","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16553"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16553\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16600,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16553\/revisions\/16600"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16588"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16553"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16553"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16553"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}