{"id":13254,"date":"2021-12-09T15:54:43","date_gmt":"2021-12-09T15:54:43","guid":{"rendered":"http:\/\/www.harbour2.cardiffcouncilwebteam.co.uk\/?page_id=13254"},"modified":"2023-07-05T11:33:50","modified_gmt":"2023-07-05T11:33:50","slug":"hanes-yr-ynys","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni\/hanes-yr-ynys\/","title":{"rendered":"Hanes yr Ynys"},"content":{"rendered":"

[vc_row][vc_column][vc_column_text]<\/p>\n

Hanes yr Ynys<\/h2>\n

[\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”2\/3″][vc_column_text]Mae hanes hir i Ynys Echni. Yr ymwelydd cyntaf \u00e2\u2019r ynys oedd Cadog Sant. \u00a0\u00a0Ymwelodd \u00e2\u2019r ynys yn rheolaidd ar ddiwedd y 6ed ganrif i fyfyrio, yn enwedig yn ystod y Grawys.<\/p>\n

Yn ystod y 18fed ganrif, sylwodd y smyglwyr<\/a> fod yr ynys mewn lleoliad delfrydol iddyn nhw. Honnwyd fod hen dwll mwyngloddio yng ngogledd yr ynys yn cysylltu \u00e2 chyfres o dwneli naturiol, a dihangfa gudd i\u2019r moroedd. \u00a0Er bod Ynys Echni i\u2019w gweld yn glir o arfordiroedd Cymru a Lloegr, ni allai awdurdodau\u2019r tollau wneud dim gan nad oedd ganddyn nhw gwch i\u2019w cludo i\u2019r ynys. Yn \u00f4l pob s\u00f4n, defnyddiwyd ogof fach yng nghraig ddwyreiniol Ynys Echni i storio nwyddau anghyfreithlon, yn arbennig te a brandi.<\/p>\n

Ar 13 Mai 1897, gwnaeth dyfeisiwr Eidalaidd 22 oed o\u2019r enw Guglielmo Marconi<\/a>, gyda chymorth un o beirianwyr Swyddfa Bost Caerdydd<\/a>, George Kemp, lwyddo i drawsyrru\u2019r signalau diwifr cyntaf dros y dyfroedd o Ynys Echni i Drwyn Larnog<\/a> ger Penarth<\/a>.<\/p>\n

Ar \u00f4l methu \u00e2 pherswadio llywodraeth yr Eidal i gefnogi ei broject, daeth Marconi \u00e2\u2019i system delegraffiaeth<\/a> i Gymru. Cododd fast trawsyrru 34m o uchder ar Ynys Echni, yn ogystal \u00e2 mast derbyn 30m o uchder ar Drwyn Larnog. Methodd y cynnig cyntaf, ond ar 13 Mai cododd y mast i 50m a derbyniwyd y signalau\u2019n glir. Y neges a anfonwyd drwy God Morse<\/a> oedd \u201cYdych chi\u2019n barod?\u201d; mae\u2019r papur Morse gwreiddiol, wedi\u2019i lofnodi gan Marconi a Kemp, bellach yn Amgueddfa Genedlaethol Cymru<\/a>.[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=”1\/3″][vc_single_image image=”603″ img_size=”large” alignment=”center” style=”vc_box_shadow_3d”][vc_single_image image=”12998″ img_size=”large” alignment=”center” style=”vc_box_shadow_3d”][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column][vc_tta_accordion style=”flat” color=”peacoc” active_section=”0″ no_fill=”true” collapsible_all=”true”][vc_tta_section title=”Anglo-Saxons” tab_id=”ancient”][vc_column_text]Mae Ynys Echni yn rhan o Blwyf y Santes Fair yng Nghaerdydd, ac yn rhan annatod o hanes Caerdydd.<\/p>\n

Credir i lafn y fwyell a ddarganfuwyd ar yr ynys ddod o\u2019r Oes Efydd hwyr, 900 i 700 cyn Crist. Yn absenoldeb unrhyw dystiolaeth archeolegol arall, ni wyddir a oedd yr ynys wedi ei phoblogi ar y pryd. Galwai\u2019r Eingl-Sacsoniaid Ynys Echni yn \u2018Bradamreolice\u2019 ac Ynys Ronech yn \u2018Steopanreolice\u2019, sy\u2019n cadarnhau cysylltiadau crefyddol yr ynysoedd gan fod \u2018reolice\u2019 yn deillio o air Gwyddelig \u00e2\u2019r ystyr \u2018mynwent\u2019 neu \u2018gladdfa\u2019.<\/p>\n

Sant Cadog oedd yr ymwelydd cyntaf y gwyddir amdano i ymweld \u00e2\u2019r ynys. Ymwelai\u2019n gyson \u00e2\u2019r ynys yn ystod y 6ed ganrif, am gyfnodau o fyfyrio tawel, yn enwedig dros gyfnod y Grawys. Bu Gildas, Barruc a Gwalches, oll yn ddisgyblion i Sant Cadog, yn ymweld \u00e2\u2019r ynys hefyd. Roedd Gwalches a Barruc yn dychwelyd o Ynys Echni ar \u00f4l cael eu gyrru yno gan St Cadoc i n\u00f4l llyfr a anghofiwyd ar ymweliad blaenorol, pan dr\u00f6dd y cwch ac fe foddon nhw. Golchwyd corff Barruc i\u2019r lan ac fe\u2019i claddwyd ar Ynys y Bari, tra cariwyd corff Gwalches i Ynys Echni ac fe\u2019i claddwyd yno.<\/p>\n

Yn y flwyddyn 918, yn dilyn eu trechu can y Sacsoniaid yn Watchet, bu\u2019r Daniaid yn llochesu ar ynysoedd Steopanreolice a Bradanreolice, ond ni wyddir am ba hyd.<\/p>\n

O\u2019r Anglo-Saxon Chronicle:<\/p>\n

\u201c918 \u2013 In this year a great naval force came over here from the south of Brittany, and two earls, Ohter and Hroald with them. And they went west round the coast so that they arrived at the Severn estuary and ravaged in Wales everywhere along the coast, where it suited them\u2026 Yet they stole inland by night on two occasions \u2013 on the one occasion east of Watchet, on the other occasion at Porlock. Then on both occasions they were attacked, so that few of them got away \u2013 only those who could swim out to the ships. And then they remained out on the island of Flatholme<\/strong> until they became very short of food and many men had died of hunger because they could not obtain any food. Then they went from there to Dyfed, and from there to Ireland; and this was in the autumn.\u201d<\/p>\n

Mae cofnod arall yn yr Anglo-Saxon Chronicle yn nodi:<\/p>\n

\u201c1067 \u2013 And Gytha, Harold\u2019s mother, and many distinguished men\u2019s wives with her, went out to Flatholme<\/strong> and stayed there for some time and so went from there overseas to St. Omer.\u201d<\/p>\n

Deillia\u2019r enwau \u2018Holm\u2019 neu \u2018Holme\u2019 o\u2019r gair Sgandinafaidd am ynys ar afon, ac er ei bod hi\u2019n bosibl nad arhosodd y Daniaid ar un o\u2019r ynysoedd yn hir, yn sicr fe ddefnyddion nhw Ynys Echni ac Ynys Ronech yn gymorth mordwyo yn ystod eu hymosodiadau ar aber yr afon Hafren[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Y Goleudy” tab_id=”lighthouse”][vc_column_text]\"\"<\/p>\n

Gwelwyd y cynnau t\u00e2n cyntaf yno ar 1 Rhagfyr 1737. Dim ond golau o fasged t\u00e2n-glo ydoedd, y glo\u2019n cael ei gario gan y ceidwaid o\u2019r storfeydd i ben y t\u0175r. Byddai\u2019r golau yn llosgi llawer o lo a glaniai 25 tunnell ar yr ynys bob mis.<\/p>\n

Yn 1819 cytunodd T\u0177\u2019r Drindod i gymryd y t\u0175r oddi ar William Dickenson am weddill y l\u00eas a dechrau gwneud newidiadau. Addaswyd y t\u0175r carreg crwn enfawr i wneud sylfaen addas i lusern gyda lamp olew ynddi. Dangoswyd y golau gwyn sefydlog newydd hwn ar 7 Medi 1820. Codwyd y llusern 5 troedfedd yn uwch yn 1825, a gosodwyd llusern newydd 14 troedfedd o ddiamedr yn 1867, a oedd yno tan y trawsnewid golau i drydan yn 1969.<\/p>\n

Yn 1881, trawsnewidiwyd y golau yn olau diffoddol drwy osod peirianwaith cloc, ac erbyn hyn mae ganddo batrwm nodweddiadol o olau gwyn a choch yn fflachio deirgwaith bob deg eiliad, hyd at bellter o 21 milltir. Yn 1997, trawsnewidiwyd y golau i redeg ar b\u0175er yr haul[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Gorsaf y Corn Niwl” tab_id=”foghorn”][vc_column_text]Adeiladwyd gorsaf y corn niwl yn 1908. Gosodwyd y corn awyr cywasgedig grymus mewn un adeilad, tra darparai fwthyn le byw ychwanegol i\u2019r ceidwaid. Yn 1929 daeth y goleudy\u2019n orsaf yn y graig, y ceidwaid cyn hynny wedi byw gyda\u2019u teuluoeddd yn y ddau fwthyn wrth droed t\u0175r y goleudy. Aeth yr adeiladau hyn wedyn yn ddiwerth ac fe\u2019u dymchwelwyd. Yn y blynyddoedd mwy diweddar, gofalwyd am y goleudy gan ddau set o dri cheidwad, yn gweithio un mis yn y goleudy wedi ei ddilyn \u00e2 mis ar y tir mawr.[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Caer o Ynys” tab_id=”fortress”][vc_column_text]Yn 1860 argymhellodd y Comisiwn Brenhinol i Ynys Echni ffurfio rhan o \u201csystem amddiffyn strategol arfordirol ar gyfer M\u00f4r Hafren\u201d oedd yn cynnwys Brean Down, Ynys Ronech a Larnog. Dechreuodd y paratoi ar gyfer adeiladu\u2019r gaer ar Ynys Echni yn 1865, a\u2019i gwblhau yn 1869. Er gwaetha\u2019r miliynau a wariwyd, ni fu unrhyw ymosodiad erioed.<\/p>\n

Oherwydd y tirwedd cymharol isel ac agored, codwyd Cerbydau Moncrieff Disappearing<\/em> ar Ynys Echni. Roedd pob un o\u2019r cerbydau hyn yn cario gwn 7\u201d Rhigol Blaen Lwytho, yr olaf o\u2019r blaen lwythwyr, ac fe\u2019u gosodwyd mewn pyllau crwn neu si\u00e2p-u wedi\u2019u hadeiladu o galchfaen a bric.<\/p>\n

Roedd yr ysgytwad a achoswyd gan saethu\u2019r belen-d\u00e2n 115 pwys yn gwthio\u2019r gwn i lawr i\u2019r pwll. Tra\u2019n y safle ar-i-lawr hwn, ail-lwythwyd y gwn, ac yna, gyda chymorth gwrthrych gwrthbwyso mawr, fe\u2019i codwyd yn barod i saethu unwaith eto. Nid yn unig roedd hi\u2019n anodd i ynnau llongau\u2019r gelyn leoli\u2019r fath fagnelfa, a dyfalu pa mor bell ydoedd, ond hefyd gwarchodwyd y criwiau oddi mewn i\u2019r pwll tra\u2019n gweithio\u2019r gwn. Fodd bynnag, dim ond mewn profion y taniwyd y gynnau, ac ni wireddwyd eu potensial llawn.<\/p>\n

Gosodwyd naw o\u2019r gynnau hyn ar yr ynys mewn pedair magnelfa: y Goleudy, y Ffynnon, y Ffermdy a Magnelfa\u2019r Castell. Darparwyd arfd\u0177 i bob magnelfa. Yn anffodus, roedd hi\u2019n gymharol hawdd i ddatgymalu\u2019r cerbydau, ac maent wedi eu tynnu oddi yno, ond mae\u2019r rhan fwyaf o\u2019r gynnau dal ar yr ynys er gwaethaf sawl ymdrech i\u2019w casglu ar gyfer sgrap, heb eu blaenau\u2019n ddigon aml.<\/p>\n

Integreiddiwyd Magnelfa\u2019r Goleudy ar bwynt uchaf yr ynys gyda amddiffynfeydd yn amg\u00e1u\u2019r barics, adeiladau gweinyddol a\u2019r goleudy. Roedd y cadarnle yn cynnig amddiffyniad wrth gefn pe bai gelyn yn glanio. Torrwyd y ffos ddofn yn y graig drwy ddilyn nam daearegol naturiol, ac fe\u2019i gwarchodwyd gan ragfur paralel cryf. Gorwedda magnelfa a thir T\u0177\u2019r Drindod o gylch y goleudy yn rhan ddeheuol y cadarnle. I\u2019r gogledd mae\u2019r bloc barics, dyddiedig VR 1869, yr adeiladau gweinyddol a st\u00f4r ddiogel sydd \u00e2 safle gorymdeithio o\u2019i chwmpas. Roedd y rhain yn darparu cwarteri i\u2019r hanner cant o filwyr oedd eu hangen yn y pedair magnelfa, ond dim ond un Prif Ynnwr a phum gynnwr fu ar yr ynys erioed. Adeiladwyd safle dal d\u0175r teilsiog trawiadol oedd yn gwyro i lawr tuag at danc d\u0175r tanddaearol. Defnyddir y tanc hwn hyd heddiw i gasglu d\u0175r glaw i gyflenwi d\u0175r i\u2019r ynys.[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Negeseuon ar draws y D\u0175r \u2013 Guglielmo Marconi” tab_id=”marconi”][vc_column_text]Ar \u00f4l methu ag ennyn diddordeb Llywodraeth yr Eidal, daeth Guglielmo Marconi, dyfeisiwr un ar hugain oed, \u00e2\u2019i system telegraffiaeth i Brydain. Fe\u2019i cyflwynwyd i William Preece, Cymro oedd yn ffigwr amlwg yn y maes, ac yn Brif Beiriannydd y Swyddfa Bost Gyffredinol. Wedi arddangos ei system telegraffiaeth fflach diwifr yn llwyddiannus ar Wastadedd Salisbury ym Mawrth 1897, daeth i Ynys Echni gyda\u2019i gynorthwyydd, George Kemp, ym mis Mai.<\/p>\n

Ym Mai 1897 fe wnaeth Kemp a Marconi drosglwyddo\u2019r negeseuon diwifr cyntaf dros y m\u00f4r, o Ynys Echni i Bwynt Larnog, a ardystiwyd gan yr Athro Slaby ar ran Y Kaiser, ymysg eraill. Danfonwyd y slip morse \u201cAre you ready?\u201d ar 13 Mai, ac fe\u2019i arwyddwyd gan Signor Marconi a George Kemp.[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Colera a\u2019r Ysbyty Ynysu” tab_id=”hospital”][vc_column_text]Yn 1883 defnyddiwyd Ynys Echni fel ysbyty ynysu er mwyn arbed y tir mawr rhag epidemig colera.<\/p>\n

Yn 1892, ar \u00f4l achos difrifol o golera yn Hambwrg, darganfuwyd pum llong wedi eu heintio yn angori oddi ar Ynys Echni. Symudwyd y cleifion i ysbyty Ynys Echni.<\/p>\n

Y flwyddyn ganlynol, cafwyd achos o colera unwaith eto, ac aed \u00e2 dau glaf arall i\u2019r ysbyty. Roedd yr adeilad bychan yn profi i fod yn annigonol a phenderfynwyd bod angen ysbyty mwy sylweddol. Yn 1896, adeiladwyd ysbyty newydd. Yn y prif adeilad, roedd dwy ward chwe gwely, tra gwnaed gwelliannau i\u2019r adeilad a addaswyd er mwyn darparu pedwar gwely ychwanegol. Adeiladwyd amlosgfa bren a golchd\u0177 yn ogystal.<\/p>\n

Condemniwyd yr adeilad gan yr Adran Iechyd yn 1935[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][vc_tta_section title=”Yr Ail Ryfel Byd” tab_id=”worldwartwo”][vc_column_text]Dechreuwyd ar y gwaith o wneud Ynys Echni yn gadarnle yng ngwanwyn 1941, a gwnaed y prif waith adeiladu ar safleoedd y gynnau drwy gydol 1942.<\/p>\n

Gosodwyd dros 350 o filwyr wedyn ar Ynys Echni. Sefydlwyd dwy fagnelfa o dan Orchymyn Gwrthawyrennol (AA). Yn y ddwy roedd dau wn AA marc 2, 4.5 modfedd, gorsaf gorchymynion a goleuadau chwilio bob ochr. Roedd gynnau Bofor a Lewis yn atgyfnerthu arfogaeth yr AA..<\/p>\n

Wedi ei ymgorffori i gynllun y Fagnelfa Ddeheuol roedd y \u201cBenger Goalpost\u201d.fel y\u2019i llysenwir erbyn hyn. Roedd yr Uwchgapten D. Benger, a oedd yng ngofal Magnelfa 146 yr Arfordir, yn poeni bod ei wn rhif 2 yn rhy agos i\u2019r Goleudy. Roedd yna gryn berygl y gallai\u2019r gwn saethu pen y t\u0175r i ffwrdd. Gwnaeth yn si\u0175r bod ffr\u00e2m 2\u201d o bibellau dur yn cael ei chodi, oedd yn gorfodi\u2019r gwn i fyny, gan osgoi\u2019r perygl felly.<\/p>\n

Roedd lein reilffordd fach gul, wedi ei gwneud \u2013 yn ddigon anghyffredin \u2013 o adeiladwaith Almeinig y Rhyfel Byd Cynta, yn cario locomotifau a wagenni disel i gario ffrwydron, deunyddiau a bwydydd ar hyd yr ynys.<\/p>\n

Yng nghanol yr ynys roedd platfform Radar, lle\u2019r oedd y caban derbyn radar symudol, gyda therfyn ffug wedi ei wneud o rwydi weiar o\u2019i gylch. Gwnaed defnydd llawn o\u2019r Barics Fictoraidd, a thra newidiwyd un ward o fod yn Ysbyty Colera i fod yn NAAFI, newidiwyd y llall i fod yn sinema a neuadd cyngerdd, gyda ystafell daflunio. Dangoswyd ffilm bob pythefnos bron, a chynnal parti cyngerdd bob mis. Aeth y ffermdy\u2019n ystafell ar gyfer Swyddogion.<\/p>\n

Aeth Ynys Echni\u2019n anweithredol yn Rhagfyr 1944. Yn 1945\/6 symudwyd y rhan fwyaf o\u2019r offer fu ar yr ynys yn ystod cyfnod y fyddin gan garcharorion rhyfel Almeinig.[\/vc_column_text][\/vc_tta_section][\/vc_tta_accordion][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"[vc_row][vc_column][vc_column_text] Hanes yr Ynys [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”2\/3″][vc_column_text]Mae hanes hir i Ynys Echni. Yr ymwelydd cyntaf \u00e2\u2019r ynys oedd Cadog Sant. \u00a0\u00a0Ymwelodd \u00e2\u2019r ynys yn rheolaidd ar…","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"parent":13249,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page_flatholm.php","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"class_list":["post-13254","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"yoast_head":"\nHanes yr Ynys - Cardiff Harbour Authority<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"cy_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Hanes yr Ynys - Cardiff Harbour Authority\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"[vc_row][vc_column][vc_column_text] Hanes yr Ynys [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”2\/3″][vc_column_text]Mae hanes hir i Ynys Echni. Yr ymwelydd cyntaf \u00e2\u2019r ynys oedd Cadog Sant. \u00a0\u00a0Ymwelodd \u00e2\u2019r ynys yn rheolaidd ar...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Cardiff Harbour Authority\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2023-07-05T11:33:50+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.harbour2.cardiffcouncilwebteam.co.uk\/wp-content\/uploads\/flat_holm-1-300x210.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/flat-holm-island\\\/island-history\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/flat-holm-island\\\/island-history\\\/\",\"name\":\"Hanes yr Ynys - Cardiff Harbour Authority\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/flat-holm-island\\\/island-history\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/flat-holm-island\\\/island-history\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\\\/\\\/www.harbour2.cardiffcouncilwebteam.co.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/flat_holm-1-300x210.jpg\",\"datePublished\":\"2021-12-09T15:54:43+00:00\",\"dateModified\":\"2023-07-05T11:33:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/flat-holm-island\\\/island-history\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/flat-holm-island\\\/island-history\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"cy-GB\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/flat-holm-island\\\/island-history\\\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.harbour2.cardiffcouncilwebteam.co.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/flat_holm-1-300x210.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.harbour2.cardiffcouncilwebteam.co.uk\\\/wp-content\\\/uploads\\\/flat_holm-1-300x210.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/flat-holm-island\\\/island-history\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ynys Echni\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/cy\\\/ynys-echni\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Hanes yr Ynys\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/\",\"name\":\"Cardiff Harbour Authority\",\"description\":\"Cardiff Harbour Authority manages and maintains Cardiff bay and the barrage.\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.cardiffharbour.com\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"cy-GB\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Hanes yr Ynys - Cardiff Harbour Authority","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/","og_locale":"cy_GB","og_type":"article","og_title":"Hanes yr Ynys - Cardiff Harbour Authority","og_description":"[vc_row][vc_column][vc_column_text] Hanes yr Ynys [\/vc_column_text][\/vc_column][\/vc_row][vc_row][vc_column width=”2\/3″][vc_column_text]Mae hanes hir i Ynys Echni. Yr ymwelydd cyntaf \u00e2\u2019r ynys oedd Cadog Sant. \u00a0\u00a0Ymwelodd \u00e2\u2019r ynys yn rheolaidd ar...","og_url":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/","og_site_name":"Cardiff Harbour Authority","article_modified_time":"2023-07-05T11:33:50+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.harbour2.cardiffcouncilwebteam.co.uk\/wp-content\/uploads\/flat_holm-1-300x210.jpg","type":"","width":"","height":""}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/","url":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/","name":"Hanes yr Ynys - Cardiff Harbour Authority","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.harbour2.cardiffcouncilwebteam.co.uk\/wp-content\/uploads\/flat_holm-1-300x210.jpg","datePublished":"2021-12-09T15:54:43+00:00","dateModified":"2023-07-05T11:33:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/#breadcrumb"},"inLanguage":"cy-GB","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"cy-GB","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.harbour2.cardiffcouncilwebteam.co.uk\/wp-content\/uploads\/flat_holm-1-300x210.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.harbour2.cardiffcouncilwebteam.co.uk\/wp-content\/uploads\/flat_holm-1-300x210.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/flat-holm-island\/island-history\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ynys Echni","item":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/ynys-echni\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Hanes yr Ynys"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/#website","url":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/","name":"Cardiff Harbour Authority","description":"Cardiff Harbour Authority manages and maintains Cardiff bay and the barrage.","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"cy-GB"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13254"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15970,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13254\/revisions\/15970"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/13249"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.cardiffharbour.com\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}